Altın Orda'nın Tarihî Coğrafyası

Altın Orda c¸alıs¸maları, Rus ve Sovyet tarih biliminin geleneksel bas¸lıklarından biridir. Altın Orda tarihine olan ilgi yalnızca go¨c¸ebe bir toplumun gelis¸im su¨reciyle deg?il, aynı zamanda c¸evresindeki yerles¸ik halklarla olan etkiles¸imine dair bir dizi problemin c¸o¨zu¨mu¨yle ilis¸kilidir. Uzun bir su¨re boyunca Altın Orda, c¸ok c¸es¸itli ve kalabalık nu¨fuslu genis¸ bir tarihî-cog?rafi bo¨lgenin politik, sosyal ve ku¨ltu¨rel gelis¸iminde o¨zel ve as¸ırı reaksiyoner bir rol oynamıs¸tır.
Altın Orda ile ilgili bu konuların aydınlatılması amacını tas¸ıyan kitap, temel olarak politik tarihi^-cog?rafya meselelerini ele almaktadır. Altın Orda’nın ekonomik cog?rafyası hakkında yetkin bir ac¸ıklama ic¸in, 13-14. yu¨zyılların pek c¸ok sayıdaki yerles¸im yerinde daha derinlemesine arkeolojik c¸alıs¸maları gerekir. Bu yu¨zden de Altın Orda tarihinin bu konusuna, çalışmada asgari seviyede deg?inilmis¸tir.
Kronolojik olarak eser; Altın Orda’nın sadece politik tarihi açıdan deg?il, aynı zamanda devletin cog?rafi olarak deg?erlendirilmesi ic¸in de bu¨yu¨k bir o¨neme sahip olan ve net olarak belirlenmis¸ iki tarihin arasındaki su¨reci kapsamaktadır. Bu iki tarihin ilki, Tuna ve I?rtis¸ arasındaki bozkırlarda iktidarın Cuci Ulusu’na ait oldug?u, yeni Mog?ol devletinin olus¸maya bas¸ladıg?ı 1243 yılı iken; ikincisi ise c¸ag?das¸ aras¸tırmacıların, Cengizog?ulları’nın askerî-politik doktrininin geçerliliğini kaybettiği ve bir du¨nya imparatorlug?u yaratma fikirlerinin de artık c¸o¨ktu¨g?u¨ne kani oldukları bir do¨nu¨m noktasını kars¸ılayan 1395 yılıdır. Bilhassa bu aralık, devletin ic¸ politika, ekonomi ve toplumsal yapı hususlarında ciddi do¨nu¨s¸u¨mlerinin izlerini tas¸ır.
Dr. Vadim Leonidovic¸ Egorov’un bu c¸alıs¸ması; kendisinin o¨g?rencilik yıllarından itibaren katıldıg?ı arkeoloji seferlerine dayanmakla birlikte, gerek birinci dereceden kaynakların gerekse de bunları tahlil eden bas¸kaca c¸alıs¸maların metot, zihniyet ve yaklas¸ımlarına dair kritikler ic¸eren o¨zgu¨n bir aras¸tırmayı temsil etmektedir.