Antolojîya Çîrokên Kurmancên Başûr

Antolojîya Çîrokên Kurmancên Başûr-Xelîl Duhokî

Piştî sala 1970ê, dergehên xwendin û nivîsînê dest bi vebûn kir, lê her çend wisa xuya kir, ew dergehên jî bi Kurmanciya jêrî bûn. Kovar, rojname û dezgehên çapê li Badînan tune bûn. Lê herwisa, xortên Kurmanc ne qebûl kirin ku vê rewşê bikevin, û xwe berdan qada nivîsînê. Di encamê de, çendîn nivîskarên nû yên Kurd li van deveran derketin. Her çend di parçeyên din yên Kurdistanê de romanên serketî belav bûn, lê mixabin, heta îro jî yek roman jî bi Kurmancî li Badînan çap nebûye. Ev rewş nîşan dide ku astengên bizava edebiyatê yên Kurmancî hîn jî girîng in û pêdivî ye ku bi hêdî pêş veçin. Yekem pirtûka kurteçîrokan, bi Kurmanciya jorî, li Başûrê Kurdistanê di 1972ê de ji aliyê Elî Neqşebendî ve hat çapkirin. Di 1979ê de jî, Îbrahîm Selmanî pirtûka xwe çap kir. Piştî vê demê, her sal çend pirtûkên din hatin çapkirin û bizaveke çêtir ava bû. Dema mirov çîrokên destpêkê dixwîne, dibîne ku zimanî tije yên sist bi kêmasiyên rêzimanî tê nivîsîn. Hindek caran çîrok rengê raporê didin, yan jî wisa xuya dikin ku nesîhetî in. Ji aliyê form û naverokê, ev çîrokan lawaz û qels in, lê roj bi roj pêşveçûn heye û niha dehan çîrokên serketî hene. Mewzûyên bingehîn yên di van çîrokan de:

• Sitem û zulmê dijminan
• Derebeg, axa, cotkar û hejar
• Hişyarkirin û teşwîqa xebatê
• Jin û mêran, perwerdeya zarokan
• Jinrevandin, tolvekirin, daxwaza edaleta civakî

Ev pirtûk berhemên edebiyata Badînanê di nav xwe de hem berhev dike, hem jî pêşkêşî çarçoveyek antolojîk dike. Pirraniya wan nivîsên bi tîpên Erebî ne, lê devoka nivîskaran bi rûmet hate parastin.   Ji bo hemû berhemên Avesta Yayınları vir bitikînin Ji bo hemû berhemên Xelîl Duhakî vir bitikînin