Bir İngiliz Ajanının Gözünden Yemen ve Yemen’de Türk İdaresi

Milletler, kendilerini oluşturan bireylerin sırtında yükselirler; İngilizlere dünya hâkimiyetinin kapılarını açan, yetiştirdiği ajanlarının özverili ve bilimsel çalışmalarıdır. Türk toplumu olarak herkesin bildiği bir Arabistanlı Lawrens vardır. Fakat Lawrens, tek bir kişiden ibaret değildir; onun gibi Osmanlı İmparatorluğunun her tarafına dağılmış, yerel kıyafetler giyen, yerel dili konuşan ve her şeyden önemlisi İslam dininin ibadetlerini aksatmadan yerine getiren yüzlerce belki binlerce ajan bulunmaktadır. Arabistan için Thomas Edward Lawrens, Irak için Gertruth Bell, Yemen için G. Wyman Bury ve ismini bilmediğimiz daha niceleri.
George Wyman Bury ya da Yemen’de kullandığı ismi ile (Şeyh) Abdullah Mansur, Osmanlı Devletinin yıkılma sürecinde imparatorluğun her yerinde faaliyet gösteren yüzlerce belki de binlerce ajandan sadece biridir. Abdullah Mansur (G.Wyman Bury), İngiliz olmasına rağmen Yemen’de aralarında bulunduğu Araplar gibi yaşamaktadır. Görünüşte ibadetlerini aksatmayan ve çoğunlukla cemaatle namaz kılan, asla içki içmeyen, fakirlere sadaka veren, ihtiyacı olana yardım eden ve dostlarına ikramda asla kusur etmeyen başarılı bir istihbarat ajanıdır.
Biz, kutsal toprakları korumak ve Yemen’de hâkimiyetimizi devam ettirmek için Anadolu’dan yüzbinlerce Mehmetçiğin kanını ve devlet hazinesinden milyonlarca altını Yemen’e akıtırken, orada huzuru bozmak ve isyan çıkarmak için sadece iyi eğitimli birkaç ecnebi ajanı yeterli olmuştur. Türkçeye çevirisi yapılan bu kitap Yemen’deki İngiliz ajanlardan biri olan G. Wyman Bury’e aittir.