Evrimin Dört Boyutu Yaşam Tarihinde Genetik, Epigenetik, Davranışsal ve Simgesel Değişimler

Moleküler biyolojinin ulastigi bulgular, Darwin kuraminin gen merkezli yorumuna, yani adaptasyonlarin sadece sansa dayali DNA varyasyonlarina dayandirilmasina meydan okuyor. Çünkü günümüzde kalitim ve evrim görüslerinde büyük bir devrim yasaniyor. Bu devrimin pesinden giden ve kalitimda genlerden baska unsurlarin da oldugunu ileri süren Jablonka ile Lamb, evrimin “dört boyutu”nun, yani evrimde rol oynayan dört kalitim sisteminin izini sürüyorlar. Bu sistemler; genetik, epigenetik (ya da özellikleri, DNA temelli olmayan hücresel aktarim sistemleriyle geçirmek), davranissal ve simgesel (dil ve diger simgesel iletisim sistemleriyle aktarim) olarak isimlendirilmektedir. Bugün genis çevrelerce kabul görmüs gen merkezli ve tek boyutlu görüse kiyasla zengin ve karmasik bir evrim görüsü ortaya koyan Jablonka ile Lamb’in yeni sentezi, tetiklenmis ve edinilmis degisikliklerin de evrimde rol oynadigini açikliga kavusturuyor. Jablonka ile Lamb, önce her kalitim sistemini ayrintilariyla ele alip daha sonra da tüm bu sistemlerin nasil bir etkilesim içinde oldugunu göstererek parçalari birlestiriyorlar.