Kirov Cinayeti ve Stalin

1 Aralik 1934, Sergey Mironoviç Kirov, Smolni’nin üçüncü katinda bulunan çalisma odasina gitmek üzere koridorda yürürken, Leonid Nikolayev adli biri tarafindan ensesinden vurularak öldürülür. Partinin bu gözde isminin öldürülmesi siradan bir cinayet degildir ve sonraki yillar devrimi yapan Bolsevik kusagin tümüyle katline sahne olacaktir.
Sovyetler Birligi’nin 1930’lu yillarini kasip kavuran ve çogu parti üyesi veya yöneticisi olan yüz binlerce insanin ölümüyle sonuçlanan “Büyük Temizlik,” bu suikastin ardindan gelen NKVD (gizli polis) operasyonlari ve kitlesel tutuklamalarla baslamistir.
Tutuklamalar, iskenceler, tehdit ve zorla alinan itiraflar ve idamlar. Ardindan ilk itiraflari alanlarin itiraflari alinir ve idam edilirler. Sonra onlari idama götürenler de idam edilir.
Suikastin, o zamanki NKVD sefi Yagoda’nin emirleriyle, NKVD görevlileri tarafindan düzenlendigi, 1937 yilinda ortaya çikmis ve Yagoda basta olmak üzere, suikastin örgütlenmesine karisan NKVD görevlilerinin hepsi idam edilmistir. Fakat Yagoda’nin bu suikast emrini kimden aldigi, kuvvetli kuskulara ragmen hiçbir zaman kesin bir sekilde ortaya çikmamis ve kanitlanamamistir.
Akil yürütmeler, kuskular ve hatta kanitlar bir tek kisiyi isaret etmektedir.
"The Great Terror” adli kapsamli çalismanin yazari olan Robert Conquest, 1934-1938 yillarinin olaylarini, 1950’lerde Krusçev tarafindan Kirov cinayetiyle ilgili baslatilan sorusturmanin sonuçlarini ayrintilariyla, son derece tarafsiz ve nesnel bir sekilde inceleyerek katilin izini sürüyor.
Bir cinayet romani gibi de soluk soluga okunabilecek kitap, Stalin döneminin karanligina güçlü bir isik tutuyor.