Koçekê Derewîn

Koçekê Derewîn-Erebê Şemo

Erebê Şemo ev şano ya bi navê “Koçekê Derewîn” di sala 1930’an de hatiye nivîsîn. Di ser çapa wê ya yekem re 84 sal derbas bûye, lê heta niha ev şano ji bilî çapa xwe ya yekem a li Ermenistan – Rewanê derneketiye.
Ev şano, bi awayekî heybar, berî romana navdar a wî “Şivanê Kurmanca” — ku di sala 1935’an de hatibû nivîsîn — bi pênc salan zêdetir e. “Koçekê Derewîn” di dîroka edebiyata Kurdî de duyemîn şano ya bi zimanê Kurdî ye, ji ber vê yekê, her çend teqelîd an jî qels be, teksteke girîng û belgeya pênûsa edebî û şanoyî ya Erebê Şemo tê hesibandin. Peyva “koçek” di rastiyê de navê rengdereke hiyerarşiya dînî ye: kesek ku ji “şêx”ê nizm û ji “şofî”yê bilindtir tê nasîn. Di navbera şêxtî û sofîtiyê de, koçekî meqamek olî ye. Di vê şanoyê de, hedefa Erebê Şemo şexsiyeta dîndarê derewîn e — wî bi pênûsa xwe rûyê sextekarî, derew û riyakariyên koçekekî vedike.
Ev şano deşîfreya xebata olî ya bi awayekî derewîn e û serlêdana dîrokî ya li dijî zext û xwêndekarîya dînî tê pêşniyar kirin.