Kolonîya Tawanê

Kolonîya Tawanê-Franz Kafka

Franz Kafka: Jiyan, Bûnewerî û Çêkirina Mirovê Bi Awayekî Têkçûyî

Jiyana Franz Kafka wek şerekî têkçûyî tê dîtin. Ew jiyanê li navbera pêdiviyên resen a cîhanê û bûyerên xwe yên aydî, wek meşek ji ser xwe, diguhere qebûlkirina mohra xwe. Kafka bi çîrokên xwe yên kurt, bi taybetî çîrokên xeynî yên weke “Çeqel û Ereb”, di heman demê de xwedîkirina rûmeta mirovî û şikandina wê bi destê şerê navxweyî pêşkêş dike. Di “Çeqel û Ereb” de, Kafka bi methaleke şêwirmendî, dîtina meymûnekî ku di destê mirovan de birîndar bûye, dike wekî îkonê têkoşîna rûhî û fizîkî ya mirovî. Ew meymûn, di raporek ku “Ji Akademiyê Re” tê gotin de, li hemberê armancên xwe û pêşveçûnê, di bin balansa vegerê û azadîya hilbijartî de tê da ku bibêje:

“Ez jî ev kir. Ez da avê. Tu rêya din li ber min tunebû, helbet bi qebûla ku azadî ne vebijarkek e.”

Di vê gotarê de, meymûn ne wekî sûmbola kuştinê, lê wekî mihengê guherîna mêtamorfozayê tê nîşandan. Ew, bi awayekî resen, pêşkêşî dike ku bi destxistina lomasîya mirovî, bi xwestinên armancbûnê, azadî jî dikare li hemberî neazadîya kevneşop an biguhere. Dîyalogên meymûnê, ya ku di nava raporê de digel kêfxweşîya ceribandî, hêrs, bi taybetî jiyana berê û derengî, wekî methalek xweş di rewşenbîrîyê de jî têgihiştinê diguhezîne. Ew dema ku dibêje:

“Di awirên wê de dînîtîya ku li heywanên bi perwerdekirinê re hişbelavbûyî hene.”

Kafka di çîroka xwe ya “Kolonîya Tawanê” de jî, li cîhanekê ku hemiyan xemilandî ne, bizavên xwendinê yên têkçûnî û rûhî tê pêşkêş kirin. Ew cîhanek, ku gejgerînî û hêsan nêtê têgihiştin, lê bi “ciwanîya qurbana perwerdehiyê” re, fêm dibe. Çîroka Kolonîya Tawanê nikare tenê li gorî edebiyatê were xwendin, lê hewce dike ku xwendekar fêmeke dîrokî, etik û estetîk bi hev re bişîne. Kafka bi vî awayî di çarçoveya xeyal û hebûna meymûn, çeqel, yargî û têkoşînê de, mirovê diguherîne – ji ser mineta xwe berê, di şiklêkî îrotiya kevirîn de.   Ji bo hemû berhemên Lîs Yayınları vir bitikînin Ji bo hemû berhemên Franz Kafka vir bitikînin