Kürtçe'de İslâmî İlimler

Kürtçe'de İslâmî İlimler-Doç. Dr. Abdulhadi Timurtaş

Yaşadıkları coğrafyanın, İslam nurunun doğduğu bölgeye yakın olması hasebiyle, Kürtler bu ilahî aydınlıktan faydalanan ilk milletlerden biri olmuştur. İslam’ı yaymak amacıyla başlatılan fetih hareketleri, ikinci halife Hz. Ömer döneminde Mezopotamya, Hakkâri, Diyarbekir, Serhat, Musul, Şehrezür, Bitlis, Erzurum, Elazığ, Malatya ve Semsur gibi önemli şehir ve bölgelerde yaşayan Kürtlerin İslam’ı kabul etmesiyle sonuçlanmış; Kürtler kısa sürede ümmetin temel unsurlarından biri hâline gelmiştir. Tarih boyunca Kürtler, İslam ilmi, siyaseti ve kültürüne çok önemli katkılar sunmuştur. Kürt âlimler, din eğitiminin halkın tüm tabakalarına yayılması amacıyla Kur’an-ı Kerim’in manalarını tercüme etmiş, tefsir, hadis, akaid, fıkıh, siyer, ahlak, tasavvuf, tecvit ve diğer İslami ilimlere dair çok sayıda eser kaleme almıştır. Bu eserler, başta Kürtlerin yaşadığı bölgelerde hasbî şekilde varlığını sürdüren medrese çevreleri olmak üzere, geniş halk kesimleri arasında yaygınlık kazanmıştır. İslami ilimlere dair Kürtçe yazılmış ilk eserler, 17. yüzyılda yaşamış olan Şeyh Ehmedê Xanî ile ortaya çıkmıştır. 18. yüzyılın sonlarında ise Molla Halîl es-Siirdî, Nehcu’l-Enam adlı eseriyle bu geleneği sürdürmüştür. 19. yüzyıldan itibaren ise siyasi, konjonktürel ve sosyal etkenlerin etkisiyle İslami ilimlere dair Kürtçe telifler belirgin bir canlılık ve süreklilik kazanmıştır.   Peywend Yayınevi’nin tüm yayınlarına ulaşmak için buraya tıklayın Abdulhadi’nin tüm eserlerine ulaşmak için buraya tıklayın