Naciyem, Ruhum, Efendim…

Enver Pasa’nin, esi Naciye Sultan’a Rusya ve Orta Asya’dan yazdigi sürgün mektuplari Enver Pasa, Birinci Dünya Savasi’nda ugradigimiz yenilginin ardindan 1 Kasim 1918 gecesi Türkiye’den ayrilmasindan 4 Agustos 1922’de Pamir Daglari’nin eteklerinde can verisinden dokuz gün öncesine kadar hanimi Naciye Sultan’a 417 adet mektup göndermis; ask ve hasret satirlari ile dolu bu mektuplarda sürgündeki hemen her faaliyetini de ayrintilari ile yazmisti… Mektuplarinin ileride kendisi hakkinda yapilacak çalismalara kaynaklik edeceginin bilincinde olan Pasa bunlarin günügününe toplanmis hatiralar oldugunu söylüyor; düsündüklerini, bildiklerini ve gördüklerini yazdigini ifade ediyor ve mektuplarin mutlaka saklanmasini istiyordu… Enver Pasa’nin ailesi tarafindan 90 küsur sene boyunca muhafaza edilen ve tam metinleri ilk defa bu kitapta yeralan mektuplar, Pasa’nin ayrintilari simdiye kadar bilinmeyen Rusya ve Orta Asya günlerindeki faaliyetlerini her bakimdan aydinliga kavusturmakta ve bir yerde de bizzat kaleme aldigi kendi tarihi olmaktadir.