Sê Sirgûnên Peymana Lozanê: Elî Îlmî, Zeynelabidîn û Mesûd Fanî

Sê Sirgûnên Peymana Lozanê: Elî Îlmî, Zeynelabidîn û Mesûd Fanî-Seîd Veroj

Sê Sirgûnên Peymana Lozanê: Elî Îlmî, Zeynelabidîn û Mesûd Fanî, yek ji rêzeyên xebatên bîyografîk li ser navdarên Kurd e ku ez ji demekê ve li ser dixebitim. Di vê kurte pêşekîyê de naxwazim gotinê dirêj bikim; tenê armanca min ew e ku li ser Peymana Lozanê hinek hevokên bingehîn rêz bikim. Hevdîtinên Peymana Lozanê, di 21ê Çirîya Paşîn a sala 1922an de dest pê kirin, nêzîkî salek û nîvek dewam kirin û di 24ê Temûza 1923an de peyman bi fermî hate îmzekirin. Ev peyman, di bin bandora gefên belavbûna Şoreşa Bolşevîk de hate amadekirin û bi îmzekirina wê, Bakurê Kurdistanê di nav sînorên Komara Tirkiyê de hate hiştin. Di Peymana Lozanê de, rasterast tu behs li ser mesela Kurdistanê nehate kirin. Bi tevî ku gelek dewletên hevpeyman îmzekarên vê peymanê bûn, lêbelê bi navê “Mesela Mûsilê”, gengeşîya li ser dahatûya Başûrê Kurdistanê, bi bingehîn di navbera hikumeta nû ya Tirkiyê û Brîtanyayê de dewam kir. Hikumeta Ankara dixwest ku bi gengeşîya li ser Mesela Mûsilê, her cure îhtîmala bidestxistina mafên neteweyî yên kurdan li Başûrê Kurdistanê pûç bike; ne ku rast bi rast Mîsaqê Mîllî biparêze. Lewra di wê demê de, zagonên dewleta nû ya Iraqê dihatine amadekirin û armanca bingehîn ew bû ku ji alîyê sîyasî û qanûnî ve, di van zagonan de ji bo milletê Kurd tu maf û tu statûyekî neteweyî neyê qebûlkirin.   Ji bo hemû berhemên Peywend Yayınları vir bitikînin Ji bo hemû berhemên Seîd Veroj vir bitikînin