Şeyh Said Hareketi Sonrası Pêçar Tenkil Harekâtı / 1927

Şeyh Said Hareketi Sonrası Pêçar Tenkil Harekâtı / 1927-Yusuf Ziya Döger

Elinizdeki kitap, birçok açıdan okuyucuya “ilkleri sunan” nitelikli bir çalışma olarak öne çıkmaktadır. Öncelikle “yerel tarih” kavramı, “resmi tarih” anlayışının karşısına bilinçli bir biçimde konularak tartışmaya açılmakta; yerel tarihin tarih yazımındaki yeri, anlamı ve önemi nadir rastlanan bir açıklıkla okuyucuya sunulmaktadır. Bu yönüyle eser, tarih anlatısında tek merkezli bakışın sınırlarını zorlayan önemli bir katkı sağlamaktadır. Yazar, ele aldığı tarihsel kesite dair sağlıklı, derinlikli ve benzerine az rastlanan bilgiler sunarak, okuyucunun tarihsel olayları yeniden düşünmesine ve sorgulamasına imkân tanımaktadır. Şeyh Said Kıyamı öncesi ve sonrası dönemdeki sosyal, siyasal ve askerî ilişkiler, sosyolojik bir perspektifle ele alınmakta; bu yaklaşım, çoğumuzun kendimize “Bugüne kadar neden bu pencereden bakamadım?” sorusunu sormasını sağlayacak güçlü bir farkındalık yaratmaktadır. Şeyh Said Kıyamı sırasında ve sonrasında, ayrıca daha sonraki harekâtlarda uygulanan vahşet, acımasız katliamlar ve insani olmaktan uzak yöntemler, yazarın kaleminden duygusal ajitasyondan uzak, gerçekçi ancak son derece çarpıcı bir dille aktarılmaktadır. Okuyucu, bu satırları içi acıyarak, ama tarihsel gerçekle yüzleşmenin zorunluluğunu hissederek okumaktadır. Bu anlatım, Cumhuriyet’i kuran kadroların, onu koruma ve kollama güdüsüyle hareket ederken, nasıl insani değerlerden uzaklaştıklarını; kendilerinden olmayan tüm unsurlara karşı tereddütsüz biçimde “soykırım” pratiğini nasıl devreye soktuklarını açıkça gözler önüne sermektedir. Aynı zamanda, kendi haklılıklarını başkalarına kabul ettirme çabasında, nasıl sınırsız bir onursuzlaşmaya sürüklendiklerine de tanıklık etmemizi sağlamaktadır. Özellikle Yerel Tarih Anlatımı bölümünde yer alan “pêçar, tenkil ve tedip harekâtı” kısmı, okuyucu üzerinde sarsıcı bir etki bırakmaktadır. Bebeklerin, çocukların, kadınların, hasta ve yaşlıların, adeta Nazi fırınlarını andırırcasına, evlere doldurularak ateşe verilmeleri; o evlerden yükselen çığlıkların ufkumuzu yırtması, geçmişle yüzleşmeyi kaçınılmaz kılmaktadır. Bu bölüm, okuyucuyu yeni açılan bir pencereden tarihe tekrar tekrar bakmaya, unutulmak istenenle yüzleşmeye ve kolektif hafızayı yeniden düşünmeye zorlamaktadır.   Nûbihar Yayınevi’nin tüm yayınlarına ulaşmak için buraya tıklayın Yusuf Ziya Döger’in tüm eserlerine ulaşmak için buraya tıklayın