Sivil İtaatsizlik ve Pasif Direniş

“İnsanlıktan çok ticaretle, tarımla, gündelik hayatın meşgaleleriyle uğraşarak bir iktidarın işleyiş çarkına kendini kaptırmış olanlar, kölelik düzeninin hükümranlığına sebep olan esas düşmanlardır ve bu düşmanlar uzaktan gelmemiş, yanı başımızda hatta bizzat içimizde bulunmaktadırlar. Yanı başımızdaki, içimizdeki düşman olmasa uzaktakiler hiçbir halt karıştıramaz.”

H. David Thoreau

Thoreau, kaleme aldığı Sivil İtaatsizlik isimli eseriyle Hindistan’dan Amerika’ya ve Afrika’ya birçok özgürlük hareketinin düşünsel ve eylemsel çerçevesinin şekillenmesinde etkili olmuştur. Bunlardan belki de en önemlisi Mohandas Gandhi’nin ‘Pasif Direniş’ kavramıyla ifadesini bulan eylem programıdır. Geliştirdiği Satyagraha doktrini -en geniş anlamıyla şiddet dışı direniş- Gandhi’nin aşağılanmış kişilerin keskin acısını bir ahlaki müeyyideye çevirip saygı gösterme teşebbüsüdür.

Elinizdeki derleme Thoreau’nun Sivil İtaatsizlik’le ilgili temel makalesinin yanı sıra Thoreau’nun gerek Gandhi gerekse başka bağlamlardaki muhtemel sonuçlarının ve uzanımlarının enine boyuna tartışıldığı yazıları içermektedir.