Ehmedê Xanî Bi Çavekî Cuda

Ehmedê Xanî Bi Çavekî Cuda-Diyar Bohtî

Yek ji wêjevan û rewanbêjên Kurd yên klasîk yên herî navdar û bibandor, Ehmedê Xanî, ne tenê helbestvanekî mezin e, lê hizirmendekî pêşeng jî ye di têkoşîna ziman û nasnameya gelê xwe de. Berhema wêjeyî ya “Mem û Zîn”, her çiqas wek destaneke evînê tê zanîn, di rastiyê de manîfestoyeke hebûn û nasnameya Kurdî ye ku di bîra gelê Kurd de bûye wek bez û benîşt. Diyar Bohtî di vê pirtûkê de, berhema Xanî tenê ji aliyê edebî re ne dîtine; lê aliyên felsefî, tesewufî û konevanî jî vedixepêre. Ew hizra Xanî ya li ser ziman, nasname, dadmendî û azadî bi awayekî kûr û zanistî dinirxîne û wî li navenda dîroka hîkra Kurdan bicih dike. Pirtûka “Ehmedê Xanî Bi Çavekî Cuda” derfetek nû dide ku wêjeya kurdî ya klasîk bi çav û têgihiştineke nûjen û teorîk ji nû ve bê xwendin. Di risteyên Xanî de, mijar û peyamên veşartî bi arîşeyên îro û pêrgîya nûjen hevdukevînin. Herçiqas berhema Xanî sedên salên berê hatiye nivîsandin, lê nirx, manî û nûjenîya wê hê jî zindî û girîng e. Diyar Bohtî pêşniyaz dike ku Ehmedê Xanî ne tenê wek helbestvanekî dîrokî, lê wek rêber û rêzanekî îro û paşrojê jî bê xwendin û bê têgihiştin nebe.   Ji bo hemû berhemên Weşanên Aram vir bitikînin Ji bo hemû berhemên Diyar Bohtî vir bitikînin