Melayê Cizîrî Divan’ında Yer Alan Bitki ve Hayvan Türlerinin Tasavvuf Felsefesi Açısından Analizi

Melayê Cizîrî Divan’ında Yer Alan Bitki ve Hayvan Türlerinin Tasavvuf Felsefesi Açısından Analizi-Şilan Noyan

Bu tez, Melayê Cizîrî’nin Dîvan’ında geniş bir yer tutan bitki ve hayvan metaforlarının tarihsel arka planını incelemeyi ve bu metaforların tasavvuf felsefesi çerçevesindeki karşılıklarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada, Mela’nın Dîvan’ına hâkim olan sembolik dilin kullanım alanları ele alınmış; özellikle aşk temalı şiirlerde yer alan bitki ve hayvan metaforlarının geçtiği beyitler ayrıntılı biçimde analiz edilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda, Dîvan’da kullanılan bitki ve hayvan sembollerinin gelişi güzel seçilmediği, aksine derin ve çok katmanlı anlamlar taşıdığı görülmüştür. Bu sembollerin, yerine göre edebî, mitolojik, tasavvufî ve felsefî düzlemlerde ele alındığı tespit edilmiştir. Özellikle tasavvuf felsefesinde önemli bir yere sahip olan vahdet–kesret (birlik–çokluk) anlayışı başta olmak üzere birçok düşünsel ve metafizik meselenin açıklanmasında bu metaforların işlevsel bir rol üstlendiği anlaşılmaktadır. Melayê Cizîrî, vahdet, kesret, aşk ve sûfinin keşif hâllerini ifade edebilmek amacıyla sembolik bir dile başvurmuş; bitki ve hayvanları güçlü metaforlar olarak kullanmıştır. Bu çalışmanın temel amacı, söz konusu metaforların Mela’nın tasavvufî ve felsefî düşünce dünyasındaki anlamlarını açıklığa kavuşturmak ve bu sembollerin Dîvan’daki işlevini ortaya koymaktır.     Peywend Yayınevi’nin tüm yayınlarına ulaşmak için buraya tıklayın Şilan Noyan’ın tüm eserlerine ulaşmak için buraya tıklayın