Mîrektiya Bitlîsê Di Êwra Evdal Xan de (1618-1664)

Mîrektiya Bitlîsê Di Êwra Evdal Xan de (1618-1664)-Sedat Ulugana

Wekî ku Mele Mehmûdê Bazîdê jî behsê dike, “dijmin”, dema ku êrîşa li Kurdistanê dikir, divê pêşî Mîrektiya Bitlîsê dagir bikira. Ji ber ku Bitlîs deriyê Kurdistanê bûye û şertên stratejîk û siyasî yên herêmê li wir têkildar bûn.

Di dîroka Bitlîsê de, ji malbata Şerefxaniyan, dewra Evdal Xan wekî “serdema zêrîn” ya Mîrektiya Bitlîsê tê naskirin. Evdal Xan, di demeke kurt de, bajarê ku di navbera du Împaratoriyên cîhanî (Osmanî û Sefewî) de mabû û bûbû qada şeran, veguherandibû qonaxeke şaristaniyê û pêşketina herêmê pêk anîbû.

Bêguman, di dîroka Kurdistanê de, bi sedan rêvebirên serkeftî hene ku ji aliyên siyasî, aborî û leşkerî ve xwedî rolên girîng bûn, lê di dîroka fermî de bi temamî nayên dîtin. Li dijî vê rewşê, mirov dibîne ku di sedsala 17an de, li Kurdistanê, mîrên muqtedîr hebûn ku rengê xwe dan dîroka Kurdistanê.

Di nav van de, Evdal Xanê mîrê Bitlîsê, bêguman yek ji wan mîran e ku bi aqilê siyasî, hêza rêveberî û çêkirina aramiyê, di bîranîna dîrokî ya Kurdistanê de cihê xwe girt.