Şarkın Bilgesi Melayê Cizîrî

Şarkın Bilgesi Melayê Cizîrî-Ruhullah Öz

1567–1640 yılları arasında, Şırnak’ın Cizre ilçesinde yaşadığı rivayet edilen Molla Ahmed el-Cizîrî’nin günümüze ulaşan tek eseri Divan’ıdır. Melayê Cizîrî mahlasıyla tanınan şairin Divan’ı, Orta Çağ tasavvuf kültürünün temel özelliklerini içinde barındıran; fikrî ve ahlaki eğilimlerini yansıtan, Doğu tasavvuf edebiyatının en köklü fikrî ve edebî geleneklerinden birinin canlı temsilcisi konumundadır. Kürt dilinin semantik inceliğini şiire yansıtan Mela, Kur’an’dan yaptığı iktibaslarla Kürt şiirine dinî ve tasavvufî bir kimlik kazandırmıştır. Divan’da, tasavvuftan felsefeye, tarihî şahsiyetlerden siyasete, belagatten astronomiye, akideden fıkha kadar pek çok konu ve disipline yer verilmiştir. Bu alanların büyük bir kısmı tasavvufî bir perspektiften ele alınmıştır. Mela’nın düşünce dünyasının omurgasını, başta tasavvuf ve akide olmak üzere iki temel disiplin oluşturur. Şair, akâid ve kelâm alanına dair görüşlerini, şiir dili ve söz ustalığı aracılığıyla aktarmaya çalışmıştır. Başka bir ifadeyle, ontolojik ve epistemolojik açıdan birbirinden farklı görünen tasavvuf ve kelâmı, aynı temalar etrafında buluşturmuştur. Melayê Cizîrî, birçok kelâmî meseleyi tasavvuf terminolojisiyle ele almış, dinî-felsefî problemleri tasavvuf ekseninde analiz etmiştir. Bu yönüyle Divan, yalnızca edebî değil; aynı zamanda teolojik ve düşünsel bir metin olma niteliği taşımaktadır.   Peywend Yayınevi’nin tüm yayınlarına ulaşmak için buraya tıklayın Ruhullah Öz'ün tüm eserlerine ulaşmak için buraya tıklayın