Çîrok û Motîf

Çîrok û Motîf-Bünyamin Demir

Di warê akademîk de, çend rêbazên serekeyî hene ku ji bo polînkirin û berawirdkirina çîrokan têne bikaranîn. Rêbaza Vladimir Propp, Îndeksa Tîpan a Aarne-Thompson, û Îndeksa Motîfan a Stith Thompson ji nav rêbazên herî navdar in. Ev sê rêbaz, her çend di çarçoveyên xwe de cuda bin, lê bi bandor û armanca xwe de bi hev re têkildar in û dikare bêjeyê hev bûnê akademîk werin girtin.

Lêkolîneran, di bingeha armancên xwe de, rêbazên cuda yên polînkirinê li ser çîrokên xwe tetbîq dikin. Me jî, di vê xebatê de, li ser çîrokên Mîrze Mihemed rêbaza motîfan a Thompson tetbîq kir, da ku dikarin çîrokên Kurdî bi rêvebirî ya gelemperî yên çîrokan a cîhanê berhev bikin. Ev geşedarkirin dikare yek polînkirina hêmanên çîrokî bibe û ji bo vê armancê, me hemû motîfên di nav çîrokan de bi îhtîyat tesbît kirin û wan di îndeksa Thompson de li cih xistin.